29 views

İSLAM MEZHEPLERİ TARİHİ ÇÖZÜMLÜ SORULAR

İSLAM MEZHEPLERİ TARİHİ ÇÖZÜMLÜ SORULAR
Şiîlik I
Çözümlü Sorular 1

1. Aşağıdakilerden hangisi İsmailiyye mezhebinin en eski koludur?
A) Dürzîlik
B) Karmatîlik
C) Nizârîlik
D) Musta’lîlik
E) Haşhâşîler
Çözüm: Eski doktrine, yani Muhammed B. İsmail’in kıyamete yakın mehdî olarak döneceği görüşüne bağlı olanlar Karmatîler’dir. Yukarıda yer alan diğer şıklarda yer alanlar ise daha sonra ortaya çıkmıştır. Doğru cevap B’dir.

AÖF – KPSS -ALES- DGS  ile ilgili tüm sorularınız için şu numarayı arayabilirsiniz.
0888 228 60 30

2. Aşağıdakilerden hangisi İsmailiyye mezhebine verilen diğer adlandırmaların dışında kalır?
A) Ta’lîmiyye
B) Bâtıniye
C) Melâhide
D) Seb’iyye
E) Caferiyye
Çözüm: İsmailiyye için Ta’lîmiyye, Bâtıniye, Melâhide ve Seb’iyye isimleri de kullanılmaktadır. Caferiyye ise başka bir mezhebin adıdır. Doğru cevap E’dir.



3. Dâvudîler ve Süleymânîler olarak ikiye bölünen İsmailiyye kolu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Musta’lîlik
B) Karmatîlik
C) Nizârîlik
D) Dürzîlik
E) Haşhâşîler
Çözüm: Dâvudîler ve Süleymânîler olarak ikiye bölünen İsmailiyye kolu Musta‘lîlerdir. Musta’li İsmâilîler’in başı, dâî mutlak denen başdaîdir. Bu ünvana kimin sahip olacağı konusunda yaşanan ihtilaf sonucu Musta‘lîler Dâvudîler ve Süleymânîler olarak ikiye bölündüler. Doğru cevap A’dır.

4. I. üstün ahlak sahibi olmak II. âlim olmak III. Cömert olmak IV. Kendi imâmetini açıkça ilan etmek V. Muttakî olmak Zeydiyye’ye göre yukarıdakilerden hangisi/hangileri imam olacak kişinin özellikleri arasında yer alır?
A) I ve V
B) II, III ve V
C) I, II, III, IV ve V
D) II, III ve IV
E) II, III, IV ve V
Çözüm: Zeydiyye’ye göre Hz. Peygamber, sağlığında isim vererek ve şahıs belirterek yerine bir imam tayin etmemiş ve vasiyette bulunmamıştır.İmâmiyye’nin dediği gibi bir önceki imam bir sonrakini belirlemiş de değildir. Ancak imamın sahip olması gereken özellikler bildirilmiştir. İmam olacak kişi, bu özelliklerden hareketle tayin edilir. Taşıdığı vasıflar itibariyle Hz. Ali imam olmalıdır. İmamda bulunması gereken vasıflar, onun üstün ahlak sahibi, muttakî, âlim, cömert olmasını, ayrıca kendi imâmetini açıkça ilan ederek ortaya çıkmasını gerektirmektedir. İmam olacak kişide mutlaka bulunması gereken iki önemli vasıf takvâ ve ilimdir. Ancak bu,İmâmiyye’nin ileri sürdüğü gibi, Peygamber’den Hz. Ali yoluyla gelen özel (vehbî) bir ilim değil, kesbî, yani sonradan kazanılmış, öğrenmekle elde edilen bir ilim olmalıdır (Fığlalı, 1996, s. 126). Doğru cevap C’dir.

5. Cebrâil’in, Kur’ân’ı, Hz. Ali yerine yanlışlıkla Hz. Muhammed’e götürdüğünü ileri süren ve İmamı tanımayan kimselere, Sünnîler’in helal kıldığı şeyler bile haram olduğuna, İmamı tanıyan kimse için ise, şarap içme gibi Sünnîler’in haram kıldığı şeyler dahi helal olduğuna inanan dini grup aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Karmatîler
B) Ağa Han’a tabi olan Mevlâîler
C) Musta‘lî İsmâilîler
D) Dürzîler
E) Fatımîler
Çözüm: Nizârî İsmâilîler de İsmâiliyye’nin temel inanışı olan bâtınî akideyi bütünüyle sürdürürler. Onlara göre İslâm’ın şartı iman (velâyet), tahâret, namaz, zekat, oruç, hac ve cihat olmak üzere yedi esastan ibarettir. İmanın en önemli şartı, zamanın imamını bilmek ve onun emirlerine boyun eğmektir. İman, sadece imama velâyet ile mümkün olur. İmânın ve İslâm’ın diğer esasları, velâyetin sadece yardımcı unsurlardır. Allah’ı tanıma, zamanın imamını tanımadır. İmam cismen fanî bir insana benzer, fakat onun ilahî tabiatı kesinlikle bilinemez. Onun sözü Allah’ın sözüdür. İmama giden yol huccetten geçer. Nizârîler’e göre huccet, imamın yokluğunda (gaybet) daveti yürütür. Nasıl Allah’ın buyruğuna göre Ramazan ayı bin aydan daha hayırlıysa, zamanın imamı da bin peygamberden daha büyüktür. Bu, nübüvvet nurunun velâyet nurundan çıktığını gösterir. Ağa Han’a tabi olan Mevlâîler, Cebrâil’in, Kur’ân’ı, Hz. Ali yerine yanlışlıkla Hz. Muhammed’e götürdüğünü ileri sürmüşlerdir. İmamı tanımayan kimselere, Sünnîler’in helal kıldığı şeyler bile haramdır. İmamı tanıyan kimse için ise, şarap içme gibi Sünnîler’in haram kıldığı şeyler dahi helaldir. Doğru cevap B’dir.

6. Aşağıdakilerden hangisi Şîa kelimesinin ortaya çıkış sebebini açıklar?
A) Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerinde müslümanların farklı görüşler etrafında gruplaşmaları sebebiyle ortaya çıkmıştır.
B) Hz. Ali taraftarlarına verilen bir ad olarak ortaya çıkmıştır.
C) Hz. Osman taraftarlarını tanımlamak için ortaya çıkmıştır.
D) İlk kez Hz. ömer’i destekleyenleri tanımlamak için ortaya atılmış bir kavramdır.
E) İlk kez Hz. Muhammed’in ölümünden hemen sonra Hz. Ali’yi destekleyenleri tanımlamak amacıyla ortaya atılmıştır.
Çözüm: özellikle Hz. Osman’ın hilâfetinin ikinci dönemi ile Hz. Ali’nin hilafeti sırasında, Müslümanlar’ın farklı görüşler etrafında toplanmaları üzerine, toplulukları belirlemek için, Şîatu Ali, Şîatu Osman, Şîatu Muaviye gibi şekillerde kullanılmış ve bundan kesinlikle mezhep anlamı kastedilmemiştir. Doğru cevap A’dır.

7. “Râfıza” ve “Sebeiyye” kavramları Şîa’nın hangi yönünü vurgulamak için kullanılmıştır?
A) Şîa’nın, ümmetin diğer kesimlerinden kendilerini farklı gördüğü için
B) Şîa’nın olumsuz yönlerini vurgulamak ya da onları kötü göstermek amacıyla
C) Şîa’nın Zeydiyye, İsmâiliyye ve İmâmiyye gibi kollarını tanımlamak için
D) Şîa’nın ğulât adıyla bilinen onlarca küçük fırkasını tanımlamak için
E) İkinci hicri asırda, Şiî farklılaşmasını vurgulamak için
Çözüm: “Râfıza” ve “Sebeiyye” kavramlarının muhlifler tarafından zem, dışlama ve ayıplama amacıyla kullanmıştır. Doğru cevap B’dir.

8. Efdal-mefdûl görüşünü ortaya çıkaran Şii fırka aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Zeydiyye
B) İmâmiyye
C) Hâlis İsmailîler
D) Musta‘liyye
E) Fâtimîler
Çözüm: Zeydiyye’ye göre imamın Kureyş’in Hâşimî soyundan olması yeterli değildir. Hz. Ali’nin Fatıma’dan olan çocuklarının, Hasan ve Hüseyin’in soyundan olması gerekir. Ayrıca, imâmetini açıkça ilan ederek ortaya çıkması ve zâlim idareciye başkaldırması gerekir. İmam Zeyd, gâib (gizli) imam fikrini reddetmiştir. O, bir imamın kendi imâmetini açıkça ilan edinceye kadar biat isteyemeyeceği hususunda ısrarlıdır. Onun bu görüşünü siyasî noktadan haklı görmemek imkansızdır; çünkü Zeyd, hilâfetin idarî bozukluklar yüzünden Emevîler’in ellerinden kaymakta olduğunu görmüş ve idareyi ele geçirmek için, Müslümanların Hz. Ali ve soyuna gösterdikleri yakın ilgi ve sevgi etrafında oluşan geniş bir taraftar kitlesi kazanmak yoluna gitmiştir. Bu yüzdendir ki o, Müslümanların büyük çoğunluğunun tasvibini kazanmak için önceki aşırı Şiî fikirlere karşı çıkarak efdal-mefdûl görüşünü ortaya atmıştır. Efdal, en üstün ve en erdemli, mefdûl ise daha az üstün ve daha az erdemli kişi demektir. Zeyd’e göre, Hz. Peygamber’den sonra en faziletli (efdal) kişi Hz. Ali’dir ve imâmete en layık odur. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer ise Ali’ye göre daha az faziletlidir. Ancak üstün birisi varken, dünyevî maslahat ve acil menfaat dolayısıyla, doğabilecek fitneyi bertaraf edecek veherkesin gönlünü birleştirecekse, daha az üstün olan (mefdûl) birisi imam olabilir. Bu sebeple Ebû Bekir ve Ömer’in hilâfetleri meşrudur ve onlar gâsıb (hilafeti zorla ele geçiren) olarak görülemez. Doğru cevap A’dır.

9. I. Hz. Ali’ye taraftar olanlar II. Hz. Ali’nin bizzat Hz. Peygamber’den sonra insanların en üstünü (efdal) olduğuna inananlar III. Hz. Ali’nin bizzat Hz. Peygamber tarafından imamlık ve halifeliğe tayin olunduğunu; dolayısıyla halifeliğin onun ve Ehl-i Beyt’inin hakkı olduğunu ileri sürenlerin IV. Hz. Ali’den sonraki imamların da mutlaka onun soyundan (Ehl-i Beyt), açık veya gizli bir nass ile tayin ve vasiyet olunacağını kabul edenler V. İmamların büyük ve küçük günahlardan korunmuş (masûm) ve özel (vehbî) bir bilgiyle donatılmış olduklarını söyleyenler Yukarıdakilerden gruplardan hangisi/hangileri Sünnî ve Şiî kaynaklarına göre Şîa kapsamındadır?
A) Yalnız I
B) II ve III
C) III ve V
D) I, II, III, IV ve V
E) Yalnız V
Çözüm: Sünnî ve Şiî kaynakların bu tariflerine göre Şîa: Hz. Ali’ye taraftar olanların, Hz. Ali’nin bizzat Hz. Peygamber’den sonra insanların en üstünü (efdal) olduğuna inananların, Hz. Ali’nin bizzat Hz. Peygamber tarafından imamlık ve halifeliğe tayin olunduğunu; dolayısıyla halifeliğin onun ve Ehl-i Beyt’inin hakkı olduğunu ileri sürenlerin, Hz. Ali’den sonraki imamların da mutlaka onun soyundan (Ehl-i Beyt), açık veya gizli bir nass ile tayin ve vasiyet olunacağını kabul edenlerin, İmamların büyük ve küçük günahlardan korunmuş (masûm) ve özel (vehbî) bir bilgiyle donatılmış olduklarını söyleyenlerin teşkil ettiği bir topluluktur. Doğru cevap D’ dir.

10. Zeydiyye’nin imâmet kuramının şekillenmesinde önemli olan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
A) Halkın itimat ettiği ileri gelenlerin ortak düşüncesine uyma görüşüdür.
B) önceki imamın nasb ve tayiniyle olması gerektiği görüşüdür.
C) Muhammed B. İsmail’in gizlenmiş son imam ve mehdî olup tekrar geldiğinde nâtık olarak görev yapacağı ve imamların sayısının yedi ile sınırlandırılması görüşüdür.
D) İlk üç halifeyi hilafetteki sıralarına göre faziletli sayan ve Hz. Ali taraftarlarının Ali’yi aşırı ve haksız yüceltmesine karşı çıkan görüştür.
E) Zeyd B. Ali’nin “Hilâfet için gerekli vasıflara sahip en uygun kişi olan Hz. Ali dururken, daha az faziletli olan Ebû Bekir ve ömer, adaletle hükmetmeleri koşuluyla imam olabilir.” görüşüdür.
Çözüm: A şıkkı ve B şıkkı ehl-i sünnetin imamet anlayışını C şıkkı İsmailiyye’nin, D şıkkı Osmaniyye’nin imamet anlayışını göstermektedir. Doğru cevap E’dir.

AÖF – KPSS -ALES- DGS  ile ilgili tüm sorularınız için şu numarayı arayabilirsiniz.
0888 228 60 30

KPSS, AÖF, DGS, ALES, YDS, ve Tüm Sınavlara Hazırlık Kitaplarımızı kargo bedeli ödemeden Temin etmek İçin Tıklayınız.   

 

Mobil Online Soru Çözmek, Konu Özeti Çalışmak İçin Şimdi inceleyin.

 

Aöf Çıkmış Sorulara, KPSS, DGS, ALES, YDS, YGS-LYS, sınavlarına, Ehliyet vb. sınavlara, çalışma dökümanlarını Kolayca İndirmek İçin Tıklayınız. 



Bir Cevap Yazın

Blog Kategorileri



Son Yazılar

instagram takipçi hilesi instagram beğeni hilesi instagram takipçi hilesi