696 views

AÖF ÇAĞDAŞ SOSYOLOJİ KURAMLARI

AÖF ÇAĞDAŞ SOSYOLOJİ KURAMLARI
Sanayi Sonrası Toplum: Daniel Bell
Çözümlü Sorular 1
1. Aşağıda verilenlerden hangileri sanayi sonrası
topluma ilişkin değerlendirmeler arasında yer
almaktadır? Tarım ekonomisinin oluşumu
Profesyonel ve teknik sınıfın üstünlüğü Teknolojinin
planlanması
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III

AÖF – KPSS -ALES- DGS  ile ilgili tüm sorularınız için şu numarayı arayabilirsiniz.
0888 228 60 30

Çözüm: Daniel Bell sanayi sonrası toplumu beş farklı
açıdan ele almaktadır: Hizmet ekonomisinin oluşumu
Profesyonel ve teknik sınıfın üstünlüğü Teorik
bilginin önceliği Teknolojinin planlanması Yeni
entelektüel teknolojinin yükselişi. Doğru cevap E’ dir.

2. Uzun vadeli, geniş ölçekli toplumsal ve ekonomik
tahminde bulunma girişimi olarak tanımlanan kavram
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fütüroloji
B) Hedonizm
C) Toplumsal önkestirim
D) Tahmin
E) Yorumlamacılık
Çözüm: Uzun vadeli, geniş ölçekli toplumsal ve
ekonomik tahminde bulunma girişimi,
fütürulojidir. Doğru cevap A’ dır.



3. Mesleki açıdan … endüstriyel mesleklerden …
profesyonel ve teknik konumlara, işçi sınıfı ağırlıklı
bir toplumdan daha da orta sınıf bir topluma
geçilmiştir.
A) Mavi yakalı/beyaz yakalı
B) Beyaz yakalı/mavi yakalı
C) Proleter/iktidar
D) Cam tavan/hegemonik
E) Sınıfsal/çelişkili
Çözüm: Mesleki açıdan mavi yakalı endüstriyel
mesleklerden beyaz yakalı profesyonel ve teknik
konumlara, işçi sınıfı ağırlıklı bir toplumdan daha da
orta sınıf bir topluma geçilmiştir. Doğru cevap A’
dır.

4. Sanayi sonrası toplum bağlamında aşağıdakilerden
hangisi Türkiye özelinde söylenemez?
A) Türkiye sanayi sonrası toplum tartışmalarının
hem içerisinde hem de dışında yer alabilecek
nitelikte bir toplumsal görünüme sahiptir.
B) Türkiye 20. yüzyıla tam bir tarım toplumu
olarak girmiş, Cumhuriyet’in kuruluşu ile sınırlı
düzeyde sanayileşme gerçekleştirilebilmiş,
sanayileşme ancak yüzyılın ikinci yarısından
sonra, özellikle kırdan kente göçün etkisiyle hız
kazanabilmiştir.
C) Türkiye tarım toplumu özelliklerini geride
bırakmış, sanayi toplumu karakterini benimsemiş
ancak halen sanayi sonrası toplum kriterlerini
Bell’in çizdiği çerçeve içinde sınırlı bir şekilde
taşıyan bir ülke görünümündedir.
D) Türkiye’nin sınıfsal kompozisyonu, üretim
biçimi, teorik bilginin ve teknolojininüretimde
kullanılması gibi sanayi sonrası toplumailişkin
temel dinamikler çerçevesinde ele alınmalıdır.
E) Türkiye üretim aşamalarında halen Batı’nın
sanayi sonrası toplumlarından teorik bilgi ve
teknoloji desteği almadan bağımsız ilerlemesini
sürdürmektedir.
Çözüm: Türkiye üretim aşamalarında halen Batı’nın
sanayi sonrası toplumlarından teorik bilgi ve
teknoloji desteği almakta sanayileşmesini Batı’ya
bağımlı bir şekilde sürdürmektedir. Doğru cevap
E’dir.

5. I. Teknolojik
II. Demografik
III. Ekonomik
IV. Siyasi
V. Toplumsal
Yukarıda verilenlerden hangisini/hangilerini, Bell
önkestirim alanları olarak sıralamaktadır?
A) I, II ve III
B) II, III ve IV
C) II, III, IV ve V
D) I, II, IV ve V
E) I, II, III, IV ve V
Çözüm: Bell önkestirim alanlarını şu şekilde
sıralamaktadır: Teknolojik, demografik, ekonomik,
siyasi ve toplumsal önkestirim. Her birinin kullandığı
altyapı ve veriler açısından gerçekliğe yakınlaşma
derecesi farklıdır. Örneğin demografik önkestirimler,
belli parametreler ve varsayımlar çerçevesinde
cinsiyet, yaş açısından gerçeğe yaklaşabilir. Ancak
siyasi önkestirimler siyasal aktörlerin ve
destekçilerinin güdülerine ve kararlarına göre
değişkenlik gösterebileceği için gerçekliğe ulaşma
şansı daha azdır. Doğru cevap E’ dir.

6. Aşağıdaki meslek gruplarından hangisi Daniel
Bell’in “teknik ve profesyonel” sınıfı içinde yer
almaz?
A) Mühendisler
B) Mavi yakalılar
C) Tıp personeli
D) Teknisyenler
E) Bilim insanları
Çözüm: Sanayi sonrası toplumda yeni sınıflar ortaya
çıkmıştır. Artık vasıflı ya da yarı vasıflı mavi yakalı
işçilerin yerine hizmet sektörünün ihtiyacını
karşılayan beyaz yakalı işçilerin yoğun olarak
istihdam edildiği bir süreç yaşamaktayız. Bilim
adamları, teknisyenler, mühendisler, öğretmenler, tıp
personeli gibi “teknik veprofesyonel” sınıfın
niceliksel artışı söz konusudur. Doğru cevap B
seçeneğidir. Doğru cevap B’ dir.



7. I. En tepedeki yapılarla ilgilenir.
II. Yeni bilgiden bahseder.
III. Yeni bir yönetici elitten bahseder.
IV. Toplumun bütün değer sisteminin değişip
değişmediği ile ilgilenmez.
Bell ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri
doğrudur?
A) I ve II
B) II ve III
C) I, III ve IV
D) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV
Çözüm: Bell sadece en tepedeki yapılarla ilgilenir.
Yeni bilgiden, yeni bir yönetici elitten bahseder;
toplumun bütün değer sisteminin değişip değişmediği
meselesi ile ilgilenmez. Doğru cevap E’dir.

8. Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Veysel
Bozkurt’un belirttiği sanayi sonrası toplumun belirgin
özelliklerindendir:
I. Ekonomik yapıdaki dönüşüm
II. Yükselen yeni sınıflar
III. Bilginin artan rolü
IV. Enformasyon teknolojileri
V. Sanayi sonrası toplumun diğer karakteristikleri
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I,II ve III
D) III ve V
E) Hepsi
Çözüm: Veysel Bozkurt (2010) sanayi sonrası
topluma ilişkin belirgin özelliklerini Daniel
Bell ve diğer sanayi sonrası toplum kuramcıları olan
Alain Touraine ve Masuda’nın yaklaşımlarını
da kapsayacak biçimde şu başlıklar altında
değerlendirmiştir: 1. Ekonomik yapıdaki
dönüşüm2. Yükselen yeni
sınıflar3. Bilginin artan rolü4. Enformasyon
teknolojileri 5. Sanayi sonrası toplumun diğer
karakteristikleri. Doğru cevap E’ dir.

9. Bell’in önkestirime dayalı metodolojisinin, yeni bir
toplumu müjdelerken, tarihsel gerçeklikleri ya ihmal
etmekte olduğu ya da kendi iddialarını destekleyici
bir biçimde kullandığı ifade edilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi Bell’e getirilen bu eleştiriye
yönelik bir örnek olabilir?
A) Sanayileşme sonrası kavramı ile ifade edilen
dönüşümler, sanayileşmenin yol açtığı biçimde,
insanları mevsimlere dayalı bir zaman algısından
saat esaslı bir planlama yapmaya zorlayarak
zamanla ilgili temel algılarını dönüştürebilmiş
midir?
B) Toplumda bilim adamlarının ve teknik
donanıma sahip profesyonellerin
sayısının artmasının aslında sanayi sonrası
toplumla değil, M. Weber’in de iddia ettiği gibi,
modern kapitalist toplumlardaki en azından son bir
asırda gözlemlenebilen rasyonelleşme süreciyle
ilgili olması.
C) Profesyonel mesleklerin bilgi
temelli edindikleri becerilerin vasıfsızlaşması.
D) Hizmet sınıfının istihdam edildiği alanlarda
salt bilgiye dayalı işlerin büyük bir bölümünün
“kendi kendine hizmet” sunumu nedeniyle tasfiye
olması.
E) Genel olarak hizmet sektöründe ve
enformasyon teknolojilerinde istihdam edilen
işçilerin bilgi düzeyleri, yaptıkları işin niteliği ve
aldıkları ücretler açısından sanayi
toplumu özelliklerini sürdürmesi.
Çözüm: Bugün içinde bulunduğumuz toplumsal
yapıda tüm toplumların sanayi sonrası aşamaya
geç(e)medikleri, hatta sanayi öncesi olmasa da tarım
toplumu, sanayi toplumu ve dahası sanayi sonrası
toplumun belirgin özelliklerini bir arada bulunduran,
bütün bu özellikleri karmaşık bir şekilde bünyesinde
barındıran toplumların varolduğunu söylemek
mümkündür. Sınıfsal çatışma halen geçerliliğini
korumakta, mavi yakalı işçiler ile beyaz yakalı
işçilerin yaptıkları işin niteliği açısından Bell’in
öngördüğü biçimde çok da farklılık kalmadığı,
özellikle çalışma koşulları açısından farklılığın
neredeyse yok denecek kadar azaldığı
gözlemlenmektedir. Beyaz yakalı çalışanların
profesyonelliklerinin düzeyi bu anlamda
belirsizleşmiş, dahası sıradanlaşmıştır. Dolayısıyla
profesyonel mesleklerin bilgi temelli edindikleri
becerilerin vasıfsızlaşması söz konusudur. Bu
anlamda sanayi sonrası toplum olarak tasvir edilen
dönemde çalışanların bilgi düzeyleri neredeyse
eşitlenmiş, bilimsel bilginin ya da teorik bilginin
ayrıcalığı ve iktidarı sınırlanmıştır. Dolayısıyla C
şıkkında verilen eleştiri bu durumla ilgilidir. Sanayi
sonrası toplum aşamasında bilgi sınıfının oluşacağı,
genişleyeceği şeklindeki öngörü de sorunlu
görünmektedir. Zira hizmet sınıfının istihdam edildiği
alanlarda salt bilgiye dayalı işlerin büyük bir
bölümünün “kendi kendine hizmet” sunumu
nedeniyle tasfiye olduğu, bu alanda çalışanların
işlerinin ortamının kaybolduğu tesbit edilmektedir.
Dolayısıyla D şıkkıdır bu durumla ilgilidir. Genel
olarak hizmet sektöründe ve enformasyon
teknolojilerinde istihdam edilen işçilerin bilgi
düzeyleri, yaptıkları işin niteliği ve aldıkları ücretler
açısından sanayi toplumu özelliklerini
sürdürmektedir. Dolayısıyla Bell’in resmettiği sanayi
sonrası topluma dair göreli iyi koşullar ne yazık ki
gerçeklikten uzak seyretmektedir. Dolayısıyla E
şıkkında getirilen eleştiri buna
yöneliktir. Modern toplumların tarihinin yeni bir
evreye veya yeni bir aşamaya girmekte olduğu
iddiasında temellenen sanayileşme sonrası kavramı,
bir başka ifadeyle, ‘sanayi toplumu’nun yerini
‘sanayileşme sonrası toplum’a bıraktığını iddia
ediyor Bu açıdan radikal bir dönüşümü ifade ediyor.
Gerçekten de Bell’in ve diğer sanayi sonrası toplum
iddiasını dile getiren kimi düşünürlerin iddia ettiği
gibi insanlık tarihi sanayi toplumunun özellikleri ile
büyük bir kopuşu temsil eden yeni bir evre içinde mi?
Örneğin, söz konusu yenilikler, sanayileşmenin yol
açtığı biçimde, insanları mevsimlere dayalı bir
zaman algısından saat esaslı bir planlama yapmaya
zorlayarak zamanla ilgili temel
algılarını dönüştürebilmiş midir? Dolayısıyla A
şıkkında verilen eleştiri bu durumla ilgilidir. Bell’in
önkestirime dayalı metodolojisi, bir yeni toplumu
müjdelerken, tarihsel gerçeklikleri ya ihmal etmekte
ya da kendi iddialarını destekleyici bir biçimde
kullanmaktadır. Örneğin, ‘hizmet ekonomisi’ne
geçildiğini iddia ederken, İngiltere’de 1850’lerde
zaten bir hizmet ekonomisine doğru dönüşüm
yaşandığı gerçeğini görmezden gelmektedir. Benzer
bir biçimde, toplumda bilim adamlarının ve teknik
donanıma sahip profesyonellerin sayısının artması
aslında sanayi sonrası toplumla değil, M. Weber’in
de iddia ettiği gibi, modern kapitalist toplumlardaki
en azından son bir asırda
gözlemlenebilen rasyonelleşme süreciyle ilgilidir.
Doğru cevap B’ dir.

10. I. Sınıfsal eşitsizliğin kalıcılığı
II. Sınıf çatışması
III. Ekonomik kaynakların birkaç elde yoğunlaşması
IV. Beyaz yakalı işlerin vasıfsız niteliği
V. Tüm mesleklerde profesyonelleşme normunun
sulandırılması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri sanayi
sonrası toplum teorisine yöneltilen eleştirilerin odak
noktasını oluşturur?
A) I ve II
B) II, III ve IV
C) I, III ve IV
D) II, III, IV ve V
E) I, II, III, IV ve V
Çözüm: Sanayi sonrası toplum teorisine yöneltilen
eleştirilerin odak noktası “sınıfsal eşitsizliğin
kalıcılığı, sınıf çatışması, ekonomik kaynakların
birkaç elde yoğunlaşması, beyaz yakalı işlerin
vasıfsız niteliği ve tüm mesleklerde profesyonelleşme
normunun sulandırılmasıdır”. Bu bilgilerden de
anlaşıldığı gibi doğru cevap E’dir. Bugün içinde
bulunduğumuz toplumsal yapıda tüm toplumların
sanayi sonrası aşamaya geç(e)medikleri, hatta sanayi
öncesi olmasa da tarım toplumu, sanayi toplumu ve
dahası sanayi sonrası toplumun belirgin özelliklerini
bir arada bulunduran, bütün bu özellikleri karmaşık
bir şekilde bünyesinde barındıran toplumların
varolduğunu söylemek mümkündür. Sınıfsal çatışma
halen geçerliliğini korumakta, mavi yakalı işçiler ile
beyaz yakalı işçilerin yaptıkları işin niteliği açısından
Bell’in öngördüğü biçimde çok da farklılık kalmadığı,
özellikle çalışma koşulları açısından farklılığın
neredeyse yok denecek kadar azaldığı
gözlemlenmektedir. Beyaz yakalı çalışanların
profesyonelliklerinin düzeyi bu anlamda
belirsizleşmiş, dahası sıradanlaşmıştır. Dolayısıyla
profesyonel mesleklerin bilgi temelli edindikleri
becerilerin vasıfsızlaşması söz konusudur. Bu
anlamda sanayi sonrası toplum olarak tasvir edilen
dönemde çalışanların bilgi düzeyleri neredeyse
eşitlenmiş, bilimsel bilginin ya da teorik bilginin
ayrıcalığı ve iktidarı sınırlanmıştır. Doğru cevap E’
dir.

AÖF – KPSS -ALES- DGS  ile ilgili tüm sorularınız için şu numarayı arayabilirsiniz.
0888 228 60 30

KPSS, AÖF, DGS, ALES, YDS, ve Tüm Sınavlara Hazırlık Kitaplarımızı kargo bedeli ödemeden Temin etmek İçin Tıklayınız.   

 

Mobil Online Soru Çözmek, Konu Özeti Çalışmak İçin Şimdi inceleyin.

 

Aöf Çıkmış Sorulara, KPSS, DGS, ALES, YDS, YGS-LYS, sınavlarına, Ehliyet vb. sınavlara, çalışma dökümanlarını Kolayca İndirmek İçin Tıklayınız. 



Bir Cevap Yazın

Blog Kategorileri



Son Yazılar

instagram takipçi hilesi instagram beğeni hilesi instagram takipçi hilesi